Kiedy spotykamy się z zakupem biżuterii lub inwestycją w metale szlachetne, często pojawia się termin „karat”. To pojęcie bywa mylone albo stosowane zamiennie z innymi jednostkami wagi czy czystości, dlatego zrozumienie, co naprawdę oznacza karat, jest kluczowe. W niniejszym artykule przedstawiamy pełną analizę – zarówno wagową, jak i jakościową – karatów w kontekście diamentów oraz złota, aby odpowiedzieć na pytanie: co to jest karat i ile ma gram?
Czym jest karat w jubilerstwie?
Karat to jednostka używana w jubilerstwie w dwóch różnych znaczeniach: jako miara masy dla kamieni szlachetnych oraz jako określenie zawartości czystego złota w stopie. Te dwie definicje mają zupełnie inne wartości i zastosowania, dlatego warto je dokładnie rozgraniczyć.
Karat jako jednostka masy
W przypadku kamieni szlachetnych, takich jak diamenty, szafiry czy rubiny, karat (ct) odnosi się do masy. Jeden karat równy jest 0,2 grama, co oznacza, że pięciokaratowy diament waży dokładnie 1 gram. System ten jest ustandaryzowany międzynarodowo, co ułatwia handel i wycenę kamieni.
Karat jako oznaczenie czystości złota
Kiedy mówimy o złocie, karat (kt) to wskaźnik zawartości czystego złota w stopie. Całkowicie czyste złoto definiuje się jako 24-karatowe (czyli zawiera 99,99% złota), a niższe wartości, jak 18K czy 14K, oznaczają odpowiednio mniejszy procent czystego złota i większy udział metali domieszkowych.
Przeliczanie karatów złota
System karatowy w złocie opiera się na proporcjach – gdzie 24 karaty to czyste złoto, a każda jednostka mniej oznacza niższą jego zawartość. Przekłada się to bezpośrednio na wartość i twardość biżuterii.
- 24K – 99,9% czystego złota
- 22K – 91,6% czystego złota
- 18K – 75% czystego złota
- 14K – 58,5% czystego złota
- 10K – 41,7% czystego złota
W praktyce, im więcej karatów, tym bardziej miękki i podatny na zarysowania staje się wyrób. Dlatego niższe próby jak 14K są częściej spotykane w pierścionkach zaręczynowych czy obrączkach, ponieważ oferują lepszy balans między trwałością a elegancją.
Karat w kamieniach szlachetnych: masa a wartość
Dla diamentów i innych kamieni szlachetnych obowiązuje zasada, że karat to masa, a nie jakość. Jednak masa ta silnie wpływa na wartość, ponieważ większe kamienie są rzadsze i tym samym cenniejsze.
Jak masa wpływa na wartość?
Wzrost masy diamentu nie przekłada się liniowo na cenę. Dwukrotnie większy diament może być kilkukrotnie droższy, ponieważ większe kamienie są znacznie mniej powszechne i trudniejsze do oszlifowania bez strat.
Różnica między karatem a gramem w kamieniach
Przypomnijmy: 1 karat = 0,2 grama. Tak więc diament o masie 5 karatów waży dokładnie 1 gram. W praktyce jubilerskiej nie stosuje się gramów do opisu diamentów, ponieważ karat daje precyzyjniejsze określenie i ułatwia internacjonalną komunikację.
Różnice między karatem a próbą srebra i złota
Próba to alternatywny sposób wyrażenia czystości metali szlachetnych, popularny np. w Europie Środkowej. Próba 750 oznacza, że wyrób zawiera 75% czystego złota, czyli odpowiada 18 karatów. Oto przeliczenie prób na karaty:
| Próba | Zawartość złota | Karat |
|---|---|---|
| 999 | 99,9% | 24K |
| 916 | 91,6% | 22K |
| 750 | 75% | 18K |
| 585 | 58,5% | 14K |
| 417 | 41,7% | 10K |
Warto pamiętać, że niektóre kraje preferują system karatowy, inne próbę, dlatego przy zakupach międzynarodowych kluczowe jest zrozumienie tych różnic.
Zalety i wady wyższej oraz niższej liczby karatów
Wybór liczby karatów ma istotne znaczenie w zależności od przeznaczenia biżuterii: codziennego noszenia, inwestycji czy wartości sentymentalnej.
Zalety wysokiej liczby karatów (np. 22K–24K)
- Największa zawartość czystego złota
- Wyższa wartość inwestycyjna
- Najbardziej intensywny złoty kolor
Wady wysokiej liczby karatów
- Większa podatność na zarysowania
- Niższa trwałość w codziennym użytkowaniu
Zalety niższej liczby karatów (np. 10K–14K)
- Większa trwałość i odporność na uszkodzenia
- Niższa cena zakupu
- Większy wybór na rynku konsumenckim
Wady niższej liczby karatów
- Mniej czystego złota – niższa wartość inwestycyjna
- Inaczej wyglądający kolor – często bledszy
Metody oznaczania karatów
Biżuteria powinna być cechowana odpowiednimi znakami potwierdzającymi ilość karatów lub próbę. Normy te określone są w przepisach prawa probierczego obowiązujących w danym kraju. Certyfikaty autentyczności dla diamentów również zawierają informację o karatach.
Oznaczenia diamentów
Dla diamentów, oprócz karatów, podaje się także tzw. 4C: Cut (szlif), Color (barwa), Clarity (czystość) oraz Carat (masa). Wszystkie te elementy łącznie wpływają na wartość kamienia.
Oznaczenia złota
Złoto może być oznaczone liczbą karatów (np. 18K), próbą (np. 750) lub specjalnym symbolem bicia próby w urzędzie probierczym. Wiarygodni sprzedawcy oferują dokładny opis zawartości złota w każdym wyrobie.
Co to jest karat i ile ma gram?
Karat to jednostka znacząca zarówno w ocenie wartości złota, jak i kamieni szlachetnych, lecz ma odmienne znaczenia w zależności od kontekstu. Gdy mówimy o diamentach czy innych kamieniach szlachetnych, 1 karat oznacza masę równą dokładnie 0,2 grama. Natomiast w odniesieniu do złota karat to miara określająca jego czystość, w skali od 1 do 24, gdzie 24 karaty oznaczają złoto praktycznie czyste (99,99%). Znajomość obu definicji jest kluczowa do podejmowania świadomych decyzji zakupowych w branży jubilerskiej i inwestycyjnej.
